Ngược đỉnh non cao học nguồn của dòng sông và thi ca


NGƯỢC ĐỈNH NON CAO
HỌC NGUỒN CỦA DÒNG SÔNG VÀ THI CA
Paul Nguyễn Hoàng Đức
***

 Từ cửa sông
Tôi ngược về phía thượng nguồn
dồn bước đi
gối mỏi chân chồn
sức dần dần kiệt
may thay bỗng gặp
một chiếc thuyền bơi ngược
thật kỳ lạ
phía bên bờ lở
con thuyền từ cửa biển
cứ lao trên dòng trôi về phía trước
ngược nước dòng xuôi

đến thượng lưu
tôi chia tay bác lái đò
cắm cổ bước lên non
sáng chèo đèo
chiều lội suối
miệt mài đi không nghỉ
từ lúc mặt trời nở tới lúc mặt trời tàn

ngày kia tôi tới được
làng cao nhất hành tinh
ở lưng chừng núi
cách mặt biển dư ba cây số
tôi hỏi dân làng
về ngọn nguồn con sông
mất hút nơi chân núi
họ lắc đầu bảo
chúng tôi chỉ là dân sơn cước
ngày ngày chọc lỗ tra hạt bên sườn núi
kiếm bát gạo nương
đêm đêm lần theo chân thú vắt ngang đèo
kiếm thịt thú rừng
trình độ chúng tôi
quê mùa cục mịch
làm sao mà hiểu
điều cao siêu như vậy
nếu anh muốn biết
thì rạng sáng ngày mai
hãy leo lên đỉnh cao vòi vọi
tìm gặp ông già tuyết
sẽ được chỉ cho

Sáng sớm mai
Sau đêm dài ngủ kỹ
Sức lực dồi dào
Tôi hăm hở leo lên
đỉnh non dựng đứng đầy tuyết phủ
đến xế chiều thì thấy
một chiếc am bằng cỏ
vắt vẻo khuất trong mây
chênh vênh sườn núi
một ông già
râu tóc trắng phau như tuyết bước ra

có phải cháu đến tìm ta
để hỏi ngọn nguồn của con sông lớn?

Vâng! Đúng thế
Nhưng sao ông biết cháu đến tìm ông
Và ông là người hay thánh
Mà thân thể lâng lâng như một áng mây bay?

Ta không phải là thánh
Vì ta vẫn đứng đây
Trên mặt đất này
Nhưng ta cũng chẳng phải là người
Vì tâm linh ta thanh thoát
Đã nâng đôi chân ta
bước ra ngoài trọng lượng
đi bập bềnh trên đất trần gian

Vậy gọi ông là người là người hay là thánh?

Hãy gọi ta là người
vì ta sinh ra từ một người mẹ và một người cha
mang bản tính loài người
hãy coi ta là thánh
vì ta đã cất cánh bay lên
khỏi lề luật máu thịt
của cốt nhục trần gian

sao ông biết được
cháu sẽ đến đây?

Ha Ha Ha
Ông già cười ngất
điều đó chẳng có chi
với luật thân xác cái khó hiểu
sẽ trở thành dễ hiểu
trong nguyên lý linh hồn
tựa những chiếc đài cách xa nhau ngàn dặm
chẳng hề biết hình thù của nhau
nhưng chúng vẫn hoà vào ngôn ngữ
cùng tần số với mình
linh hồn ta cũng vậy
nó luôn vượt ra ngoài thân xác
phiêu du khắp không gian
và nó đã gặp ý chí một chàng trai
đang hăm hở đi tìm
nơi ngọn nguồn của nó

Ông hãy cho cháu hỏi
Dòng sông từ núi trôi ra biển
Hay từ cửa biển đổ về chân núi?

Thật là một câu hỏi lạ kỳ
từ nhỏ đến giờ
chưa từng thấy ai
hỏi ta như vậy?

Cháu đã ngược dòng sông
Bên lở bên bồi
Trên một chiếc thuyền
Và thấy:
Bên bồi nước thuận êm chảy ra cửa biển
đắp mãi phù xa cho chiếc bờ đầy
nhưng bên lở nước cuốn thành dòng ngược
xô về thượng nguồn
xói chiếc bờ hao cứ hao thêm mãi...

một cách nhìn
không xoàng chút nào
ông già bảo
cháu có biết không
người ta vẫn nói
con sông là con đường đang chảy
con đường trên cạn
đứng im không chảy
nhưng trên đó
kẻ ngược người xuôi
còn con sông
là con đường tự mình vận động
nó tách ra dòng chảy xuôi phía bờ bồi
và dòng chảy ngược bên bờ lở
nhưng dẫu vậy
mọi con sông luôn khởi từ nguồn
và chảy về cửa biển
dòng chảy ngược
không ngăn cản con sông
chảy về miền cứu cánh
mà chỉ thôi thúc
dòng xuôi chảy nhanh hơn

nhìn vào đó
cháu hãy nhận biết rằng
vạn vật ở đời
đều có xuôi và ngược
cái ngược sinh ra
nhân danh bởi cái xuôi
và cuốn theo cái xuôi
chảy về nơi nhập thể
nơi muôn vàn con nước
tác thành thế giới hoà đồng

Thi ca cũng vậy
Dù dòng xuôi hay ngược
đều không cưỡng nổi
dòng cuốn chảy về
đại dương nhân loại
đại dương đó

là ý nghĩa toàn thể của con người

là ý nghĩa toàn thể của đời sống con người

là ý nghĩa toàn thể của xã hội con người!

Ông ơi sao cháu lần ngược dòng sông
Dòng sông lại dẫn cháu về với núi?

Cháu không biết sao
người ta vẫn bảo
núi và sông bao giờ
cũng là những hàng xóm kề vai sát cánh

đường thi ca của cháu cũng vậy
nó như dòng sông duyên dáng chảy
từ ngọn nguồn tư tưởng
núi càng cao thì sông càng sâu
sông càng sâu thì nước càng trong
tâm hồn thi nhân như dòng trong đó
thi nhân ít nhất
là một người có khả năng bày tỏ
thế giới xung quanh
và thế giới của lòng mình

cháu hãy thử xem
nếu dòng nước không trong
làm sao có thể
uống lấy mầu xanh của vòm trời biếc
và hoá dòng trắng phau cho những đám mây trôi?

Nếu dòng nước không trong
Làm sao có thể
In bóng núi vươn lên lừng lững
Và hoá gương cho hàng liễu soi mình?

nếu dòng nước không trong
làm sao có thể
tắm rửa những nhọc nhằn lầm lỗi của con người
để cứu rỗi cuộc đời trong cát bụi?

Còn trái lại
nếu núi thấp
sẽ chảy ra một dòng sông
vừa bé vừa nông
đục ngầu những vẩn phèn
khiến hai bờ hoá đất chua
không trồng cấy được
và khiến cá trong dòng trôi ngạt thở
còi cọc làm sao lớn
những con sông nông
chẳng bao giờ có
những con cá to
và cũng chẳng bao giờ
có cá lớn khôn
để hoá thành rồng

đã là dòng nước đục
thì làm sao có khả năng mẫn cảm
mở dòng trôi uống lấy
hình ảnh vũ trụ bao la
bầu trời mầu xanh ư
những đám mây mầu trắng ư
đỉnh non ửng hồng trong bóng tà ư
những cành liễu non tơ ư
tất cả soi xuống dòng sông đục
chỉ mang mầu đất xám

và dòng sông
là nơi con người tắm gội
bụi trần của cuộc đời
nhưng thân nó còn đục
thì tắm cho ai?
Cháu có nghe
một nhà thơ đã than
nếu gặp dòng trong
ta sẽ giặt dải mũ mình
nếu gặp dòng đục
chỉ đáng cho ta nhúng rửa đế giầy
(Trích chương V Kẻ hành hương từ đời đến thơ - Paul Nguyễn Hoàng Đức)


"Paul Nguyễn Hoàng Đức, người thầy vĩ đại của chúng tôi;
một người công bình, công bình cả trong việc xin Chúa ban ơn phước."

Ngược đỉnh non cao học nguồn của dòng sông và thi ca Ngược đỉnh non cao học nguồn của dòng sông và thi ca Reviewed by Lê Sính on 9:11 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.